Lưu ý những lỗi mất điểm khi làm bài thi Ngữ văn tốt nghiệp THPT

Xác định sai vấn đề cần nghị luận dẫn đến viết lạc đề, có thể bị 0 điểm, là lỗi thường gặp khi học sinh làm bài Ngữ văn thi tốt nghiệp THPT.

>>>> HOT: Đề thi và đáp án môn Ngữ Văn thi tốt nghiệp THPT 2025

Bắt đầu từ năm 2025 kỳ thi THPT sẽ có nhiều thay đổi theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Trong đó, môn Ngữ văn được quan tâm nhiều nhất bởi đây là lần đầu tiên đề thi tốt nghiệp sẽ ra văn bản ngoài chương trình SGK.

Từ tình hình thực tế các hạn chế của học sinh khi học chương trình mới và một số các lỗi mắc phải khi làm bài thi thử tốt nghiệp THPT do các trường tổ chức. Theo đó, các giáo viên đã liệt kê ra một số các lưu ý quan trọng khi làm bài thi môn Văn như sau:

Đọc kỹ đề thi & Phân tích trước khi làm bài

Lưu ý sắp xếp những câu hỏi theo trình tự yêu cầu từ thấp cho đến cao, mức độ tương thông giữa từng câu hỏi. Chú ý giữa phần đọc hiểu - câu hỏi viết đoạn văn sẽ có sự tích hợp. Đây được đánh giá là lợi thế cho các em, bởi nếu như hiểu văn bản, trả lời đọc hiểu tốt thì các em sẽ viết đoạn văn đúng hướng - đúng trọng tâm. Ngược lại, nếu như thao tác đọc hiểu không tốt, sẽ dẫn đến hiểu sai lần văn bản và khi đó bài viết đoạn văn dễ lạc đề. 

Tạo hiệu ứng trực quan khi đọc đề

Nghĩa là các em hãy hình thành thói quen đọc văn bản bằng cách sử dụng bút gạch chân/ đánh dấu những hình ảnh, từ ngữ, câu thơ/ văn, đoạn thơ/ văn,... nhằm tạo ra được hiệu ứng trực quan khi đọc đề thi. Đối với các câu hỏi đọc hiểu, các em hãy gạch chân những từ khóa chính mà đề yêu cầu nhằm trả lời đúng trọng tâm.

Đối với những từ khóa này thường sẽ gắn với những yêu cầu từ thấp đến cao như “chỉ ra”, “xác định” (mức nhận biết), “trình bày hiệu quả” (mức thông hiểu), “bày tỏ suy nghĩ” (mức vận dụng),... Lưu ý những từ “những”, “các”,... Trên cơ sở đó không được trả lời lan man - dài dòng mà hãy trả lời rõ ràng và bám sát từ khóa với những câu hỏi nhận biết (câu 1, 2).

Còn câu hỏi mức thông hiểu (ở câu 3, 4) cần phải bám sát văn bản, các em hãy trả lời thành nhiều ý. Câu vận dụng (ở câu 5), thường sẽ là từ văn bản đề yêu cầu liên hệ đến bản thân của người viết. Nhằm đạt trọn vẹn một điểm câu này, các em hãy viết thành đoạn văn ngắn (tầm khoảng 5- 7 dòng, không trình bày bằng gạch đầu dòng). Hãy bày tỏ suy nghĩ bản thân thật sâu sắc, chân thành và phù hợp với chủ đề văn bản gợi ý nếu không các em sẽ bị lạc đề. Lưu ý, tránh phân tích văn bản để làm rõ yêu cầu.

Lưu ý ở phần Viết (6 điểm)

Lỗi thường thấy nhất của học sinh đó là viết không sát với yêu cầu độ dài (đoạn văn sẽ tâm khoảng 200 chữ, bài văn tầm 600 chữ) của đề thi. Rất nhiều em viết đoạn quá dài và mất nhiều thời gian, kết quả là không đủ giờ để làm những câu sau. Ngược lại, cũng có em làm sơ sài, không được đủ ý và khó đạt được điểm cao.

Do đó, các em cần phải rèn cách viết đoạn văn. Tốt nhất hãy áp dụng cách viết đoạn văn theo hình thức tống (nghĩa là giới thiệu khái quát, trực tiếp) - Phân (bàn luận, phân tích,...) - Hợp (đánh giá chung, suy nghĩ/ bài học,...). Lưu ý, cần phải liên kết chặt chẽ giữa từng thao tác lập luận với lý lẽ cũng như bằng chứng (lấy từ văn bản - đời sống). Quan trọng nhất đó là hãy xác định đúng vấn đề nghị luận để không bị lạc đề.

Còn đối với câu viết bài văn nghị luận xã hội (câu 2 - 4 điểm) lưu ý sẽ có 2 phần: phần lời dẫn - phần yêu cầu viết. Nếu như các em không bám sát vào phần lời dẫn sẽ dễ bị lạc đề.

Hãy làm chủ thời gian

Lỗi không làm chủ thời gian khi làm bài thi rất nhiều thí sinh mắc phải. Mãi viết mà bài làm có nhiều câu chưa kịp làm chính là điều đáng tiếc. Các câu ở dạng khó hãy trả lời sau, để đỡ phải mất thời gian. Tốt nhất các em hãy phân chia thời gian hợp lý giữa từng phần và hãy dành thời gian đọc lại - chỉnh sửa bài.

Bên cạnh đó, các em cũng khó đạt được điểm cao môn Văn thi THPT nếu như mắc phải về lỗi trình bày và diễn đạt. Do đó, hãy lưu ý đến chính tả, chữ viết, đặt câu, sử dụng từ, tránh xóa tẩy quá nhiều trong bài thi,... 

>>> Tham khảo thêm các kiến thức hữu ích khác:

• Ôn thi tốt nghiệp THPT: Các dạng bài đạo hàm và ứng dụng trong đề môn Toán
  
• Chiến thuật “nước rút” trong ôn thi môn Tiếng Anh giúp đạt điểm cao
  
• Bí Kíp khai thác Atlat địa lý hiệu quả trong kỳ thi tốt nghiệp THPT
  

Trường Cao đẳng Y Dược Sài Gòn tổng hợp